Problemy XVI-wiecznej Polski ukazane w „Odprawie posłów greckich” - polityczna wymowa utworu ostatnidzwonek.pl
      Odprawa posłów greckich | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Odprawa posłów greckich

Problemy XVI-wiecznej Polski ukazane w „Odprawie posłów greckich” - polityczna wymowa utworu

Jan Kochanowski był wnikliwym obserwatorem i komentatorem bieżących wydarzeń, co udowodnił w wielu swoich utworach. „Odprawa posłów greckich” porusza wiele tematów związanych z sytuacją polityczną szesnastowiecznej Polski.

Poeta posłużył się powszechnie znanym mitem trojańskim, a jego bohaterów obdarzył cechami charakterystycznymi dla prawdziwych postaci, znanych z historii naszego kraju. Mitycznego Priama można porównać z ostatnim Jagiellonem – Zygmuntem II Augustem, Antenora z jego sekretarzem – Janem Zamoyskim, a Parysa z następcą króla – Henrykiem Walezym.

Pierwszy z nich – Zygmunt August – zawiódł pokładane w nim nadzieje humanistów. Władca ten nie spełnił swojej obietnicy obrony świeckiej myśli humanistycznej przed katolicką kontrreformacją. Monarcha był bardzo podatny na wpływy i naciski, często zmieniał swoje zdanie. Swoje rządy oparł bardzo mocno na współpracy z Senatem i magnaterią, którym często pozostawiał podejmowanie najważniejszych dla państwa decyzji.

Drugi – Jan Zamoyski – to postać, którą Kochanowski darzył wielką sympatią i zaufaniem. Sekretarz był człowiekiem bardzo roztropnym, rozważnym, mądrym. Słowa, które padają z ust Atenora na zakończenie utworu: „Ba, radźmy też o wojnie, nie wszystko się brońmy: / Radźmy, jako kogo bić; lepiej niż go czekać!” odczytywane są jako nawoływanie do ataku na Moskwę. Zamoyski był propagatorem ataku na stolicę Rosji w ramach tak zwanej wojny o Inflanty. Kochanowski nie uważał jej za wojnę obronną, czyli sprawiedliwą, ale uległ naciskom kanclerza i zamieścił jego słowa w Odprawie.

Trzecia postać – Henryk Walezy – to następca Zygmunta Augusta, wyłoniony na drodze wolnej elekcji. Monarcha, gdy zasiadł na tronie polskim w 1574 roku miał zaledwie 23 lata. Jego rządy cechował brak zainteresowania sprawami istotnymi dla państwa i skupienie się na własnej wygodzie. Uchodził za eleganta, nosił najpiękniejsze i najdroższe stroje, ozdobione szlachetnymi kamieniami. Francuz nosił perłowe kolczyki, używał pachnideł, przez co był uważany w Polsce za zniewieściałego.


Nie zadał sobie trudu, by nauczyć się języka polskiego, dlatego nie porozumiewał się z poddanymi. Większość czasu za dnia spędzał w swojej sypialni, śpiąc lub pozorując chorobę. Jego orientacja seksualna do dziś stanowi zagadkę dla historyków. Jego rządy trwały zaledwie cztery miesiące, ponieważ na wieść o śmierci brata uciekł do Francji. Monarcha ten traktował swoje obowiązki niczym rozkapryszone dziecko. Bardzo ostrą krytykę rządów młodzieży szlacheckiej w utworze wygłasza Ulisses:

„Nie rozumieją ludzie ani się w tym czują, / Jaki to wrzód szkodliwy w Rzeczypospolitej / Młódź wszeteczna: ci cnocie i wstydowi cenę / Ustawili; przed tymi trudno człowiekiem być / Dobrym; ci domy niszczą, ci państwa ubożą, / A rzekę, że i gubią (Troja. poznasz potym!)”. Zastanawiał się, jak „orszak darmozjadów”, który „ustawicznym / Próżnowaniem a zbytkiem jako wieprze tyją” będzie bronił ojczyzny: „Jako ten we zbroi / Wytrwa, któremu czasem i w jedwabiu ciężko? / Jako straż będzie trzymał, a on i w południe / Przesypiać się nauczył'? Jako stos wytrzymać / Ma nieprzyjacielowi, który ustawicznym / Pijaństwem zdrowie stracił'? Takimi się czując, / A podobno nie czując, na wojnę wołają / Boże, daj mi z takimi mężami zawżdy czynić!”.

Słowa Odyseusza to ewidentny przytyk Kochanowskiego do rządów Walezego, który zawdzięczał dojście do władzy skorumpowanej polskiej szlachcie.

Jak pisze Jerzy Ziomek o Kochanowskim: „Podpatrzył rodzący się system oligarchii magnackiej, zauważył proces przejmowania i obracania na użytek możnowładztwa urządzeń parlamentaryzmu i demokracji szlacheckiej. Kochanowski-realista dostrzegł w ten sposób centralny nurt przemian politycznych zachodzących w drugiej połowie XVI w. i wypływające z nich niebezpieczeństwa dla przyszłych losów kraju, dostrzegł prymat czynników społecznych w historii. Nie wieszcze natchnienie, ale troska patrioty trafnie rozumującego współczesny mu sens przeobrażeń społeczno-politycznych była źródłem szlachetnego patosu w przemówieniach Chóru, Antenora i Kasandry”.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

Kochanowski dopatrywał się zepsucia polskiego parlamentaryzmu i całego ustroju politycznego państwa w zepsuciu moralnym:
a) szlachty
b) możnych
c) władców
d) arystokracji
Rozwiązanie

Mitycznego Parysa można porównać z:
a) Janem Zamoyskim
b) Henrykiem Walezym
c) Stefanem Batorym
d) Zygmuntem II Augustem
Rozwiązanie

Słowa Odyseusza to ewidentny przytyk Kochanowskiego do rządów:
a) Zygmunta Augusta
b) Henryka Walezego
c) Zygmunta Starego
d) Stefana Batorego
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Odprawa posłów greckich” - streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Odprawy posłów greckich” w pigułce
Geneza i tytuł „Odprawy posłów greckich”
Czas i miejsce akcji „Odprawy posłów greckich”
„Odprawa posłów greckich” jako dramat moralno-polityczny
Problematyka „Odprawy posłów greckich”
Zarys historii Heleny i Parysa (mit tebański)
„Odprawa posłów greckich” przykładem utworu parenetycznego
„Odprawa posłów greckich” jako tragedia humanistyczna
Problemy XVI-wiecznej Polski ukazane w „Odprawie posłów greckich” - polityczna wymowa utworu
Jan Kochanowski - biografia
Obraz polskiego społeczeństwa w „Odprawie posłów greckich”
Uniwersalizm treści „Odprawy posłów greckich”
Cechy dramatu antycznego na przykładzie struktury i kompozycji „Odprawy posłów greckich”
Motywy literackie w „Odprawie posłów greckich”
Plan wydarzeń „Odprawy posłów greckich”
Kalendarium twórczości Jana Kochanowskiego
Cytaty z twórczości Kochanowskiego
Najważniejsze cytaty „Odprawy posłów greckich”
Bibliografia




Bohaterowie
Charakterystyka bohaterów „Odprawy posłów greckich”





Tagi:
• Odprawa posłów greckich Kochanowskiego • opracowanie Odprawy posłów greckich • życiorys Jana Kochanowskiego • Odprawa posłów greckich jako dramat antyczny • Polska w Odprawie posłów greckich • polityka w Odprawie posłów greckich • Krytyka społeczeństwa polskiego w odprawie posłów greckich • Odprawa posłów greckich uniwersalne przesłanie • geneza dramatu Odprawa posłów greckich