Problematyka „Odprawy posłów greckich” ostatnidzwonek.pl
      Odprawa posłów greckich | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Odprawa posłów greckich

Problematyka „Odprawy posłów greckich”

Utwór Jana Kochanowskiego przesiąknięty jest treściami politycznymi. Chociaż akcja Odprawy… rozgrywa się w starożytnej Grecji to tak naprawdę utwór ten dotyczy Polski. Mitologiczne postaci i miejsca to jedynie kostium historyczny, który zastosował Kochanowski. Widać to najlepiej we fragmentach, w których autor nazywa Troję „rzeczą pospolitą”, chociaż ta nigdy nie była republiką, a monarchią absolutną. Utwór niósł bardzo ważne przesłanie i przestrogę dla ówczesnej autorowi Rzeczypospolitej: „Aktualne i współczesne wypadki i swoje na nie poglądy uogólnił Kochanowski w przenośni tematu trojańskiego. Powszechna znajomość dziejów wojny trojańskiej, spopularyzowana lekturą pisarzy antycznych, jak i nowszymi historiami trojańskimi, pozwalała polskiemu tragikowi skupić się na jednym kulminacyjnym punkcie i pominąć szczegóły ekspozycji, a – co ważniejsze – i katastrofy. Wystarczyło włożyć groźbę upadku Rzeczypospolitej w usta Kasandry, reszty domyślał się czytelnik znający los Troi” (Jerzy Ziomek).

Chociaż utwór powstał ku przestrodze Rzeczypospolitej, to postaci w nim występujące, poza jedną, nie miały swoich rzeczywistych odpowiedników wśród ówczesnych polskich elit. Wspomnianym wyjątkiem jest Priam, król Troi, w którym można dopatrzyć się wielu cech Zygmunta Augusta. Ostatni z Jagiellonów zapisał się w historii jako władca niezdecydowany, podatny na naciski z wielu stron. Odprawa… to wynik obaw autora o dalsze losy Polski, osłabionej za panowania Zygmunta Augusta, a także późniejszym okresem bezkrólewia.

Troja przedstawiona została jako państwo na skraju upadku. Powodem tego nie była jednak sytuacja zewnętrzna (konflikt z Grecją), lecz upadek moralny elit nim rządzących (Priam i Parys). Kochanowski wielokrotnie w utworze umieścił wskazówki odnośnie sprawowania władzy w państwie. Najlepszym tego przykładem jest wypowiedź chóru:

„Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie,
A ludzką sprawiedliwość w ręku trzymacie,
(…)
Miejcie to przed oczyma zawżdy swojemi,
Zeście miejsce zasiedli boże na ziemi,
Z którego macie nie tak swe własne rzeczy,
Tako wszytek ludzki mieć rodzaj na pieczy”.


Widzimy, iż autor pouczał rządzących, iż naczelną sprawą powinno być dla nich dobro całego społeczeństwa, a nie własne. Słowa chóru przestrzegają elity rządzące, iż egoizm i nieposzanowanie najuboższych warstw społecznych doprowadzić może tylko do zguby.

Najbardziej krytyczne słowa wobec państwa trojańskiego, czyli Polski, padają z ust Ulissesa, który z pogardą wypowiada się na jego temat:

„O nierządne królestwo i zginienia bliskie,
Gdzie ani prawa ważą, ani sprawiedliwość
Ma miejsca, ale wszytko złotem kupić trzeba!”.


Ulisses, czyli Odyseusz, zapowiada rychły upadek państwa, w którym nie są szanowane przepisy prawa, w którym szerzy się korupcja i zepsucie. Szczególnie negatywnie wyraził się o tak zwanej złotej młodzieży, pod tym określeniem kryją się młodzi potomkowie szlachciców, dla których nadrzędnymi wartościami jest lenistwo, obżarstwo i uciechy fizyczne. Odyseusz jasno wypowiedział się, iż nigdy nie będą oni w stanie obronić własnej ojczyzny, a pokonanie ich to będzie dla niego czysta formalność:

„Nie rozumieją ludzie ani się w tym czują,
Jaki to wrzód szkodliwy w rzeczypospolitej
Młódź wszeteczna (…)
Patrz. jakie orszaki
Darmojadów za nimi, którzy ustawicznym
Próżnowaniem a zbytkiem jako wieprze tyją.
Z tego stada, mniemacie, że się który przyda
Do posługi ojczyzny? Jako ten we zbroi
Wytrwa, któremu czasem i w jedwabiu ciężko?
(…)
Boże, daj mi z takimi mężmi zawżdy czynić!”.


Kolejnym problemem politycznym poruszonym w utworze, po niezdecydowaniu władcy, upadku moralnym, korupcji i próżniaczej młodzieży, jest kryzys polskiego parlamentaryzmu. Kochanowski w tym celu stworzył scenę narady panów trojańskich, którą odczytywano jako parodię polskiego sejmu. Nie bez znaczenia jest fakt, iż narada to najważniejszy punkt w utworze, ponieważ w nim rozstrzygnął się los Troi. Postać Ikateona i jego wypowiedź uwidacznia mechanizmy panujące wówczas w parlamencie Rzeczypospolitej. Aleksander załatwiał swoje sprawy poprzez podkupienie mówców, którzy dzięki swoim umiejętnościom oratorskim zjednywały mu zwolenników. W ten sposób Kochanowski zasugerował, iż demokratyczne na pozór procedury można obrócić na korzyść władców lub ich najbliższego otoczenia niemal bez żadnego wysiłku.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

Antenor był zdecydowanym zwolennikiem:
a) pokoju
b) pomszczenia krzywdy Trojańczyków
c) zemsty
d) wojny
Rozwiązanie

W Priamie, królu Troi, można dopatrzyć się wielu cech:
a) Henryka Walezego
b) Zygmunta Augusta
c) Zygmunta Starego
d) Stefana Batorego
Rozwiązanie

Pod określeniem złotej młodzieży kryją się młodzi potomkowie szlachciców, dla których nadrzędnymi wartościami nie jest:
a) uciecha fizyczna
b) lenistwo
c) patriotyzm
d) obżarstwo
Rozwiązanie

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Odprawa posłów greckich” - streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Odprawy posłów greckich” w pigułce
Geneza i tytuł „Odprawy posłów greckich”
Czas i miejsce akcji „Odprawy posłów greckich”
„Odprawa posłów greckich” jako dramat moralno-polityczny
Problematyka „Odprawy posłów greckich”
Zarys historii Heleny i Parysa (mit tebański)
„Odprawa posłów greckich” przykładem utworu parenetycznego
„Odprawa posłów greckich” jako tragedia humanistyczna
Problemy XVI-wiecznej Polski ukazane w „Odprawie posłów greckich” - polityczna wymowa utworu
Jan Kochanowski - biografia
Obraz polskiego społeczeństwa w „Odprawie posłów greckich”
Uniwersalizm treści „Odprawy posłów greckich”
Cechy dramatu antycznego na przykładzie struktury i kompozycji „Odprawy posłów greckich”
Motywy literackie w „Odprawie posłów greckich”
Plan wydarzeń „Odprawy posłów greckich”
Kalendarium twórczości Jana Kochanowskiego
Cytaty z twórczości Kochanowskiego
Najważniejsze cytaty „Odprawy posłów greckich”
Bibliografia




Bohaterowie
Charakterystyka bohaterów „Odprawy posłów greckich”





Tagi:
• Odprawa posłów greckich Kochanowskiego • opracowanie Odprawy posłów greckich • życiorys Jana Kochanowskiego • Odprawa posłów greckich jako dramat antyczny • Polska w Odprawie posłów greckich • polityka w Odprawie posłów greckich • Krytyka społeczeństwa polskiego w odprawie posłów greckich • Odprawa posłów greckich uniwersalne przesłanie • geneza dramatu Odprawa posłów greckich